Share Button

Pre nego što dam(o) moju prognozu(posebno ću o tome,drugom prilikom) je   ko  će „pokupiti sve nominacije“ (to se iz aviona „vidi“ jer „establišment“  „ljubi“ demokratiju,i “gnuša se rata“, zbog koga Klint Istvuda film, Snajperista (mada je odličan) nema nikakve šanse kao i modus vivendi  Martina Lutera Kinga, „marš (1965)za gradjanska prava“(film: Selma), dok će „čo’ek ’tica“ „uzeti“ oskara za „tehničke efekte“, najbolji film i režiju),( moram da vas podsetim (znam da znate) na KULTNO PISMO POHVALE NAŠE GLUPOSTI „dragome DŽORDŽU“,  koji je Tadija poč’o nadahnuto da piše, da: “sudbina američkog iskustva oblikuje današji svet. To mora da je veliki teret, ali njega čini lakšim Vaša odlučnost(мисли на Џорџа), kao i molitve svih koji streme ka onome što je u svetu dobro i pravedno“.

Nadahnutu „Vest“ o „nominacijama za oskara“ sam dobio od 500.000 mladih zaposlenih kojekude po „dijaspori“ (sa fakultetskim diplomama „peru sudove“ po americi od Čikaga do Nju Jorka i od San Franciska do Los Andjelesa) koji su , „po našem vemenu , rano popodne „ me obavestili da su „istaknute nominacije OSKARA za prošlu godinu“, dok se „Srbija suočava sa više izazova, koje želimo da prevazidjemo najbrže što možemo“. (citati iz KULTNOG PISMA DRAGOM  NAM DŽORDŽU)

Elem, znam da je mučno, ali prvo, šta treba URADITI ?! Morate, kao Jadija: „da ću učiniti sve što je u mojoj moći da ojačam snage slobode“. Kako će te to postići?! Naravno, NE KAO JADIJA, NEGO OBRAZOVANJEM…

Trudiću se, da vam po mom skromnom mišljenju izaberem po pet – šest filmova, koje bi ste prethodno TREBALI  da pogledate: „ili ćemo poraziti sile tame ili će one uspeti u gašenju plamena sveće civilizacije“ – kako to NADAHNUTO KAŽE  JADIJA u pismu „našem dragom Džordžu“.

Naravno, čak i ako vaši afiniteti naginju ka odredjenom žanru, treba „pogledati“, kakav god bio vaš ukus, premda nijedan popis najboljih filmova, svih vremena (po godinama) ne može biti savršen, ovaj koji vam nudim, da probudi vašu znatiželju – cilj je ostvaren.

Preskočiću, (namerno velikane: Čaplina(Zlatna groznica- 1925, Svetla velegrada1931; moderna vremena -1936;), Stanlija i Onlija, Kitona(Šerlok Junior- 1924; General -1927, Kapetan broda -1928)), kao i „preteče“ „specijalnih efekata“ i „naučnofantastičnog“ filma (Put na mesec Džordža Meliesa(1902)) ili Sergeja Ejzenštejna i njegov(og) Štrajk(a) iz 1924,  Oklopnjače Potemkin (1925) „o promeni sveta osvešćenih ljudi“ , Oktobar -1927…

Pored Drakula, Frankenštajna(1931), Fantoma (ima i ljubitelja tog žanra), 1928 je ostavio utisak film  (Josef von) Sternbergov Dokovi Njujorka , avangardnog preteče rokenrol spotova Luisa Binjuela i njegovog filma Andaluzijski pas.

Prvi zvučni britanski film iz 1929. godine, Velikog  Alfreda Hičkoka – Ucena.

                Plavi andjeo (1930) sa Marlenom Ditrih kao Loli, fatalnoj ženi, po romanu Henriha Mana koji govori o posrnuću i/ili sklonosti (opsesije svih muškaraca) za posrnućem, u režiji  Jozefa von Sternberga.

Iz iste godine, doba Velike recesije, značajan je film Mali cezar, Mervyna LeRoya, koji je imao    nominaciju   Oskara za scenario Francis Edward Faragoh i Robert N. Lee.   

  1. Državni neprijatelj, film Willuama A Welimana je imao nominaciju Oskara za scenario John Bright i Kubec Glasmon. Snažnu i upečatljivu ulogu kriminalca dočarao je James Cagney.

Lice sa ožiljkom iz 1932 sa Paul(om) Muni(jem) u glavnoj ulozi  u režiji Howarda Hawks(a), Šangaj ekspres tandem Marlena Dietrich i Josef von Sternberg , koji je imao tri nominacije za režiju, najbolji film i fotografiju – samo je Lee Garmes dobio oskara za fotografiju. Nakaze jer se u filmu koriste „prave nakaze“, film Tod(a) Browning(a) koji u isto vreme , uprkos orginalnosti, gane i uplaši gledaoca.

Film iz 1933. godine  Pačja supa sa braćom Marks (Gručo , Harpo,  Čiko i Zepo) u režiji  Leo McCareya. Pored prvog King-Konga , imamo  veliku Gretu Garbo u filmu Kraljica Kristina.

Film Leni Riefenstahl Trijumf volje (1934) (inače plesačica i glumica) na lično insistiranje A. Hitlera, napravila je antologijski dokumentarac, za sva vremena,  bolesno- zaraznom ulogom  filma kao i političko-filozofskom interpretacijom nirnberškog dogadjaja nacističke Nemačke gde se uzdiže kult nacije vagnerijanskih junaka, koji svojim spektakularnim kadrovima , „epskih razmera“, ledi krv u žilama i steže poput grča dah, kako je moguća  realizacija manipulacije psihologijom masa, fascinantno jeziv testament, upečatljive kompozicije do neverovatno sugestivnog tempa lukave montaže – koja i danas mora biti celom svetu opomena.

Ne može nas zavaravati majstorska parodija Čarlija Čaplina u Velikom diktatoru iz 1940, jer ovo „ozloglašeno  remek-delo“ , Trijumf volje: pokazuje i dokazuje koliko je opasna manipulacija propagande svih medija, ne samo filma.     

  1. godine film Franka Kapre:  Dogodilo se jedne noći , koji je dobio PET Oskara: za glumu Klark Gable i Claudette Colbert, najbolji film Frank Capra i  Harry Cohn, za režiju Frank Capra, scenario Robert Riskin.

Film iz 1935. godine  Pobuna  na brodu Baunti u režiji Franka Lojda, u glavnim ulogama Klerk Gebl i  Čarls Laughton, dobio je oskara  za najbolji film (Albert Lewin, Irving Thalberg – producenti).

Film sa neprevazidjenim Fred Asterom i Džindži Rodžers, Doba Svinga iz 1936. godine u režiji  Džirdža Stivensa, dobio je Oskara za muziku (Jerome Kern i Doroty Fields).

Kapetan hrabrost iz 1937. godine, u režiji  Viktora Fleminga dobio je Oskara za glavnu mušku ulogu koju igra Spencer Tracy.

Film  Michael Curtiz-a Andjeli garavih lica snimljen je1938. godine  u kome glavnu ulogu igra  James Cagney.

Film John Ford-a Poštanska kočija , snimljen 1939. godine imao je šest nominacija za Oskara – samo je Thomas Mitcehll dobio oskara za glavnu mušku ulogu.  Te godine snimljeni su kultni filmovi: Destri ponovo jaše  u režiji Georga Marshalla sa  Marlenom Ditrih u glavnoj ulozi;  Samo andjeli imaju krila  u režiji Howarda Hawksa sa  Cary Grantom u glavnoj ulozi; Prohujalo sa vihorom u režiji Viktora Fleminga i Georga Cukor,  je osvojio pet oskara: glavna muška uloga Clark Gable, Olivia de Havilland (sporedna ženska uloga: kuriozitet je što je u „ta vremena bilo sramota da crnkinja bude na glavnoj ceremoniji, pa je Oskara dobila u jednom od bioskopa, gde se film prikazivao), Max Steiner za muziku, Thomas T. Moulton za zvuk,  Jack Cosgrove, Fred Albin i Artur Johns za specijalne efekta.  U produkciji Davida O Selznicka danas su to antologijske scene kada kamera sa Skarlet koja previja ranjenika se povlači sve dok se celo platno ne ispuni ranjenim vojnicima u sivom; prolaz kroz Atlantu u plamenu ili kada Gebl nosi uz stepenice Vivijen Li,  ili drvo sa ranča na celom platnu sa nezaboravnim „tomorrow is another day“.

Prvi američki film Alfreda Hičkoka, 1940. godine, Rebeka sa  Lorens(Laurence Olivier) Olivijeom  i Džoan Fontaine , dobio je dva Oskara, za najbolji film (David O. Selznick) i  za fotografiju (George Barnes)  mada  je imao devet nominacija. Interesantno je da je Hičkok pobedio samog sebe jer je imao još jedan film koji je uradjen u Britaniji: Strani dopisnik.

Danas, kultni Džon Ford uz nezaobilaznog  svog  glumca Henrija Fondu (Mladi Linkoln (1939; Bubnjevi iz Mohawk(1939), po romanu Džona Stajnbeka “Plodovi gneva”, je napravio film, pod istim nazivom,  koji je dobio dva Oskara 1940 , za glavnu mušku ulogu Henri Fonda i DženDarvel (Jane  Darwell) sporedna ženska uloga. (Malo je filmova na temu migracije i Velike depresije).

Share Button